Vrienden van het dienstvak LO&Sport
 
 
 
 


HOE JOHAN CRUIJFF TRAINER/COACH WERD?

Door : Jan Kasper

Johan Cruijff is niet dood, hij leeft! In het februari-nummer van het literaire voetbaltijdschrift 'Hard Gras' kun je een lijvig artikel lezen over de wijze hoe Cruijff zonder opleiding te volgen zijn diploma als trainer/coach ontving. We praten dan echter over februari 2017, de redactie van Fitforaction.nl publiceerde het onderstaande artikel van Jan Kasper al in 2014 en hebben het zelfs, vanwege de landelijke nieuwswaarde, geprobeerd gratis te slijten aan Willem Vissers van de Volkskrant. Wat jammerlijk mislukte maar Matthijs van Nieuwkerk, Henk Spaan en Hugo Borst nu wel in Hard Gras publiceren, wat je hier integraal kunt lezen. En onderstaand in de herhaling, het origineel van Jan Kasper.  

Het zal u niet verbazen, dat ik als (oud)docent SMLO en OCLO en Hoofd Opleidingen KNVB goed opleiden erg belangrijk vind! Goed opgeleid zijn en de wil om op de hoogte te blijven van je vak, zijn succesfactoren om te slagen. Dat een uitzondering soms het tegendeel lijkt te bewijzen, blijkt uit het volgende.


Op een normale werkdag als Hoofd Opleidingen in Zeist werd ik gebeld. “Met Johan Cruijff, meneer Kasper “. Ik wist dat Johan gestopt was met zijn actieve voetbalcarrière en als technisch adviseur wat deed bij Roda JC. “ Wat kan ik voor je doen, Johan”?, zei ik. “Meneer Kasper, ik wil trainer worden. Wat moet ik doen?” Mijn antwoord was: “De opleiding volgen, Johan. Beginnen bij Oefenmeester III, daarna II en I en na wat ervaring de opleiding tot Coach betaald Voetbal “. Hij vroeg me of hij daar met mij over kon praten en we maakten een afspraak.

We troffen elkaar in Zeist in de bestuurskamer op het KNVB sportcentrum. Tijdens dit gesprek vertelde hij me dat hij met zijn indrukwekkende carrière als speler definitief ging stoppen. Hij wilde op het hoogste niveau gaan coachen. Omdat hij daarvoor niet de vereiste papieren had, zou hij eerst in dienst treden als Technisch Directeur bij Ajax. Omdat hij ook actief op het veld met de spelers aan de gang wilde, vroeg hij mij of er dispensatie mogelijk was. Ik vertelde hem dat die mogelijkheid niet bestond bij de KNVB. “Johan, als je toch op het veld gaat staan en de training gaat leiden en tijdens de wedstrijd gaat coachen, handel je in strijd met de reglementen. Als je het toch doet zal de KNVB dat niet pikken. En je voor de Tuchtcommissie dagen”.

Zijn reactie was: “zijn er echt geen mogelijkheden om dat toch voor elkaar te krijgen”? Ik herinnerde me het fenomeen van het eredoctoraat ( honoris causa). Een promotie tot doctor verleend aan personen, die een uitzonderlijke prestatie hebben geleverd in de wetenschap, zonder dat daarvoor is gestudeerd en een proefschrift is geschreven. Ook wist ik dat het voorkwam dat iemand een eredoctoraat kreeg voor niet-academische prestaties, op bijvoorbeeld maatschappelijk gebied of in de politiek.

Toen ik Johan dat vertelde, vroeg hij me hoe hij dat voor elkaar moest krijgen in de sport. Met zo’n eredoctoraat tot coach betaald voetbal zou hij immers het opleidingstraject kunnen vermijden. Hij vroeg “hoe kan ik dat aanvragen?“. “Een verzoek schrijven aan het Bondsbestuur van de KNVB”, antwoordde ik. Zijn vraag was: “kunt u dat niet voor mij doen”? Ik zei hem “dat kan”! Maar de brief wel meenemen en op de post doen in Vinkeveen, waar je woont.”

Mijn toenmalige secretaresse dicteerde ik het verzoekschrift met een ander lettertype dan normaal, om niet door de mand te vallen. Johan nam de brief mee en deed hem zoals afgesproken thuis in Vinkeveen op de post. Het normale werk ging door. Wekenlang hoorde ik niets over dit contact. Niets over de brief aan het Bondsbestuur, met het verzoek om via het afwijkende pad als trainer/coach op het hoogste niveau te mogen trainen.

Er ging een aantal weken overheen. Op een morgen werd ik gebeld door de Algemeen Directeur van de KNVB. “ Jan, hier Van Eyk. Kun je even naar m`n kamer komen”? Ik had geen idee waarom hij dat vroeg. Het reguliere directie overleg was altijd op een ander moment. Het was niet gebruikelijk dat er tussentijds apart met elkaar werd overlegd. Er moest dus iets bijzonders aan de hand zijn.

Toen ik op zijn deur klopte en hij opendeed, zag ik dat de bondsvoorzitter en de voorzitters van het Betaald Voetbal en het Amateur voetbal ook op de kamer zaten. Terwijl ik moest blijven staan, vroeg de bondsvoorzitter Jo van Marle mij indringend: “Jan, heb jij die brief voor Cruijff geschreven om via een soort eredoctoraat dispensatie te krijgen voor alle trainers opleidingen”?!

Het roemruchte moment in de trainerscarrière van Leo Beenhakker: Cruijff komt hem ongevraagd 'assisteren'.

Later bleek dat het overleg dat ik met Johan in de bestuurskamer had gehad niet onopgemerkt was gebleven. En dat het verband met de brief, kort daarna verstuurd, snel gelegd was! Voor het bestuur voldoende om te vermoeden, dat ik achter het verzoek zat. Toen ik bevestigde dat ik Cruijff met de brief had geholpen, kreeg ik van het bestuur ongelooflijk op mijn donder. Hoe ik het in mijn hoofd had gehaald om dat te doen zonder vooroverleg met het bestuur en de Algemeen directeur? Zij vonden dat ik hen voor het blok had gezet. Verder kreeg ik te horen dat deze actie een reden zou kunnen zijn om mij te ontslaan.

Dat is niet gebeurd en Cruijff heeft zijn honoris causa en daarmee dispensatie gekregen. “Als dank voor wat Cruijff had betekend voor het Nederlandse voetbal, schonk het bondsbestuur van de KNVB hem op 1 juli 1987 de licentie "Coach betaald voetbal” Onder de uitdrukkelijke voorwaarde dat dit eenmalig was en nooit meer verleend zou worden. Sinds 1987 is dat ook niet meer gebeurd.

Hoe terecht deze uitzonderingspositie voor Cruijff was, bleek later aan de successen die hij ook als ”coach zonder diploma's” behaalde. In Nederland haalde Cruijff met Ajax in zijn eerste jaar als trainer/coach de KNVB beker en de Europa Cup II. Ook in Spanje werd aan hem dispensatie verleend bij zijn aanstelling als trainer van Barcelona. Cruijff beschikte wel over het Nederlandse diploma maar het ontbrak hem aan de vereiste drie jaar ervaring als trainer. Desondanks werd de aanstelling van Cruijff bij Barcelona goedgekeurd. Cruijff, een fenomeen dat alle voorwaardelijke opleidingswetten om te slagen logenstrafte en die mij wat angstzweet heeft bezorgd of ik mijn functie wel zou behouden….. Kort na deze affaire aanvaardde ik de benoeming tot commercieel manager bij FC Twente….

Publicatiedatum: 20 februari 2017