Vrienden van het dienstvak LO&Sport
 
 
 
 

Dit is een nieuwe pagina.

 

Periode 1995-1999 
C-LO/Sportorganisatie, kolonel Wil Maaswinkel
volgt LKol Harry Kok op

Europa in beweging

Om in perspectief te kunnen zien, wat er in deze periode in de LO/Sport gebeurt, is begrip van belangrijke gebeurtenissen, die in Europa plaatsvinden, noodzakelijk. Het begint met de val van de muur in 1989. De verhoudingen tussen de landen in Europa verandert volledig. Oost- en West Duitsland gaan samen. Het Warschaupact de tegenhanger van de NAVO valt uit elkaar. In Rusland breekt (tijdelijk) de “glasnost” (openheid) en Perestrojka (hervorming) door. Joegoslavië valt uit elkaar. Op de Balkan begint een wrede burgeroorlog. Polen, Hongarije en Tsjechië treden toe tot de NAVO.

Vanaf nu, is het vanzelfsprekend dat militair personeel met regelmaat wordt ingezet bij missies in en buiten Europa. Het optimisme, over de veiligheid in Europa, dat ontstaat na de val van de muur, verandert al snel in grote zorgen over de veiligheid. Ook de Nederlandse krijgsmacht krijgt serieus te maken met de conflicten, die vooral op de Balkan ontstaan. LO/Sportcollega’s worden uitgezonden naar de conflictgebieden. Sommige als VN waarnemer, anderen in algemene functies of in de functie van LO/Sportinstructeur. Twee missies zijn memorabel. Gedenkwaardig om hoe ze aflopen, maar ook omdat ze markant zijn voor het omschakelen in denken en doen, bij de inzet van onze krijgsmacht bij missies!

Missies

Dutchbat 1,2 en 3, krijgen als opdracht het beschermen van de “safe area’s” Srebrenica en Tuzla. De eenheden staan onder bevel van de VN. De bataljons, bestaan nog gedeeltelijk uit dienstplichtig personeel. De politieke- en operationele besluitvorming, weten we met de kennis van nu, vindt plaats vanuit een ethisch moreel besef en onvoldoende vanuit realistisch machtsdenken. Als Srebrenica in 1995 valt, maken drie van onze collega’s Jurrien Blokzijl, Marcel Blom (Vermeulen) en Maurice Bijen deel uit van Dutchbat 3.

Dat er “lessons” zijn geleerd door de krijgsmacht en de politiek van het drama Srebrenica, blijkt als Nederlandse troepen later ingezet worden bij het beslechten van de Kosovo-oorlog. Bij deze “Peace Enforcing” missie van de NAVO wordt, op professionele wijze een bijdrage geleverd aan het afdwingen van de vrede. De KL is snel “professioneel” missie volwassen geworden. De rol die de LO/Sport speelt bij de voorbereiding en vorming van het beroepspersoneel voor de inzet tijdens missies wordt gewaardeerd.

Commandant

Wie Wil Maaswinkel, de Commandant in deze periode, wil leren kennen vindt informatie in de Zandlopers van die periode. Bij de commando-overdracht, op 22 april 1995, zegt Jaap de Groot over zijn opvolger: “Ik heb jou leren kennen, als een persoon met een prima werklust, een goed humeur, een fijn ontwikkeld sociaal gevoel, een gezonde dosis humor en een geweldig creatief vermogen”. Als hem gevraagd wordt of hij zich hierin herkend zegt hij: “doe er maar een pondje af en voeg er maar aan toe: ongeduldig, ideeënrijk maar ook licht chaotisch, wat veel temperament, een beetje een driftig baasje”!

Ook wat hij zegt bij zijn commando-aanvaarding geeft beeld, bij hoe hij is. Hij zegt: ”Bij een nieuwe commandant past bescheidenheid, alleen dat kan je je, in deze snelle tijd, niet lang veroorloven. Dat kan verkeerd uitpakken. De komende maanden zullen zeer spannend zijn voor onze LO/Sportorganisatie. Doorslaggevend voor succes is daarbij, hoe goed we er in slagen bij te dragen, aan een fysiek en mentaal fitte KL. Wij hebben een team vol vakmanschap en een duidelijk concept. Een team dat met enthousiasme een gezamenlijk doel nastreeft. Het gaat er niet om hoe goed wij ons zelf vinden, maar hoe goed anderen ons vinden. De volledige inzet van iedereen is onontbeerlijk. Als u twijfels heeft probeert u die dan kwijt te raken, want we hebben u keihard nodig. Op mij kunt u rekenen, ik reken op u”.

Aanpassen en veranderen

Er ligt in die periode echt heel veel tegelijk op het bord van de krijgsmacht. Na de val van de muur 1989, is er (weten we nu) naïef optimisme. De politiek vindt dat “het vredesdividend” geïnd moet worden. Men wil het geld anders besteden. De krijgsmacht moet (veel) kleiner. Het moet een (meer) op missies gerichte beroepskrijgsmacht worden. De dienstplichtigen kunnen naar huis. De (politieke) discussies worden in de beginjaren negentig afgerond.

Vanaf 1994, zit de krijgsmacht vol in allerlei herstructureringsfases. Bijna alles gaat op de schop. Vooral voor de KL, waarin nog volop dienstplichtigen dienen, is de herstructurering een forse opdracht! De eenheden worden sterk verkleind en de LO/Sportorganisatie, dient zich daaraan aan te passen.

Een andere veranderingen, is dat Defensie de bedrijfsvoering moet verbeteren. In 1993 start dit project. In 1994 krijgt de LO/Sportorganisatie de opdracht Resultaat Verantwoordelijke Eenheid (RVE) te worden. Essentieel voor het overleven van een RVE is (citaat): “dat er diensten/producten geleverd worden aan de krijgsmacht- van de hoogst mogelijke kwaliteit, voor de laagst haalbare kosten- diensten/producten die, niet door anderen beter en goedkoper geleverd kunnen worden”! Daarvoor moet de bedrijfsvoering zo ingericht worden, dat zichtbaar wordt, wat voor wie wordt gedaan, wat daarvan het resultaat is, wat het kost!

De basisvraag: ”waarom is de LO/Sportorganisatie op aarde”, wordt gesteld! Uitgaande van het mission statement van de KL (1994), wordt het Mission Statement van de LO/Sportorganisatie geformuleerd. Het credo wordt FIT FOR ACTION.

Motiveren inspireren

Hoe de commandant daarover denkt, wordt duidelijk uit een artikel(*1) met als titel “LO/Sport naar 1998”. In dat artikel schrijft hij over, hoe de veranderde veiligheidssituatie, leidt tot minder geld, andere taken, anders werken, anders organiseren, anders besturen. Maar toont hij ook begrip voor de onzekerheid en onrust, bij zijn mensen als gevolg van alles, dat in korte tijd, verandert! Tekenend voor zijn pragmatisme is het stukje waarin hij sporttermen gebruikt om dat “anders denken, anders doen” uit te leggen.

Hij zegt: “Het zijn de teams (LO/Sportgroepen), die de punten moeten pakken, met de hoofdinstructeurs als spelbepalende spelers. De Commandant LO/Sportgroep is de non playing captain. Op de bank het driemanschap van het district. C-LO/Sportdistrict als commercieel directeur en integraal manager, De stafofficier als technisch directeur, bewaker van de effectiviteit en efficiëntie. De burgermedewerker, die ondersteunt, administreert en zorgt voor continuïteit. De LO/Sportschool als kweekvijver van talent. De centrale afdelingen (Kenniscentrum, Personeelszaken en Facilitair bedrijf) in een plannende en ondersteunende rol. De afdeling controller als bedrijfseconomisch geweten, in een adviserende en controlerende rol. Het Kabinet, als ondersteuning voor de commandant, voor de chef-staf en het managementteam. De Commandant (als algemeen directeur) en eindverantwoordelijke!” Als je dit leest is het niet verwonderlijk, dat hij na zijn afzwaaien secretaris wordt van het bestuur van de Federatie van Betaald Voetbal Organisaties(FBO) Werkgevers/Brancheorganisatie in het betaald voetbal.

De manier waarop hij de mensen in zijn organisatie de veranderingen uitlegt en stimuleert te veranderen, kenmerkt hem. Snappen, kunnen, willen en durven zijn, in zijn optiek van doorslaggevend belang om mensen mee te krijgen in een verandering. Daarnaast is zijn opvatting dat, je elke uitdaging aankan: als je op het juiste moment met de juiste mensen op de juiste plaats de juiste dingen doet. Wat hij mee heeft. Hij wordt in deze turbulente periode gesteund door Peter Rommelse, Rob Zimmerman en Nico Spreij (later zijn opvolgers). Daarnaast gesteund en geholpen door een groot aantal andere kanjers in de LO/Sportorganisatie. De LO/Sportorganisatie past zich aan, professionaliseert en wordt breed gewaardeerd door, voor wie en met wie ze werken.

Scherp en loyaal

Dat niet iedereen direct enthousiast is voor al die nieuwe dingen wordt treffend duidelijk in een tweetal reacties van collega’s in de Zandloper.

Peer van de Ven schrijft een satirisch stukje, in de Zandloper, met als titel “Efkus weg” (*2). Een fragment daaruit: ”Druk, druk, druk! Maar je bent ondersteuner en hij moet geholpen worden. Kleinigheid we hebben een Mercedes Benz (MB). Doen we het toch even zelf. De MB is al weg. Ritsel, ritsel, naar de transportgroep. “Heeft U vervoer aangevraagd”? Nee! “Helaas ook wij zijn RVE, het kan niet meer”. Rustig blijven en uitleggen. “Vooruit, we zijn toch een lerende organisatie”. Ja Toch”!

Piet Paul schrijft onder het pseudoniem Piet “Verne” in de rubriek “Vroeger was alles beter” een toekomsimpressie over 2010(*3). Daarin doet hij een poging hoe het gaat in 2010 te schetsen. Een fragment: ”De lol is er nu zo´n beetje wel af. De uitvinding van de VRWM- chip (Veel Registeren Weinig Manpower). Een chip die bij alle militairen bij aanstelling in het oor wordt geïmplanteerd heeft alle processen snel veranderd. De omgang met leerlingen, één van onze sterkste wapens vroeger, wordt steeds meer geminiseerd. Voor de oudere collega’s zal ik schetsen wat deze efficiëntie chip betekent. Het eerste wat ik doe als ik op het werk kom is de chips van gisteren uit de sportzaal, het krachthok, de mountain bikes, de hindernisbaan en klimtoren halen en nieuwe plaatsen. Deze chips, die het aantal deelnemers per elconummer registreren, hebben we nodig om de rekening te versturen”.

Wat andere startende RVE’en (nog) niet lukt, wordt door de LO/Sportorganisatie wel bereikt. In 1996 wordt aan de LO/Sportorganisatie, als eerste eenheid, binnen het COKL ressort, de RVE status toegekend. Als de Commandant LO/Sportorganisatie, anderhalf jaar voor hij de dienst verlaat, kolonel wordt. Ziet hij dat vooral als de kroon op het werk van de mensen van de LO/Sportorganisatie.

Hoogtepunten 1995-1999

Een aantal hoogtepunten van de LO/Sportorganisatie in de periode 1995-1999 zijn:

  • Het ombouwen van de LO/Sportorganisatie (volledig gevuld met beroepspersoneel 312 functies) tot een platte organisatie, met veel ruimte voor de professionals in de praktijk, die breed wordt gewaardeerd in de KL.

  • Het Resultaat verantwoordelijke Eenheid (RVE) worden in 1996 als eerste COKL-eenheid. Het voor het eerst formuleren van een Mission Statement en het gaan werken met bedrijfsplannen.

  • De opwaardering van LO/Sportfuncties. Resultaat van functiewaardering door een onafhankelijk instituut (FUWA). Aantal SGT functies wordt SMI functies en de functie C-LO/Sportorganisatie wordt Kolonel.

  • Vernieuwingen van het Fitness/Wellness beleid met als resultaat de invoering van specifieke accommodaties, voorzien van moderne (Technogym) apparatuur.

  • Het aanwijzen van de LO/Sportorganisatie als Monitor Werken op Hoogte/Rotsklimmen binnen de Koninklijke Landmacht.

  • De bijdrage van de LO/Sportorganisatie aan de promotie en wervingsactiviteiten van de KL, vooral zichtbaar door de succesvolle organisatie van activiteiten bij de Megafestatie in de Jaarbeurshallen in Utrecht. *

  • De innovatie van de sportkalender KL, de invoering van de KL cup en BLS trofee waardoor het aantal deelnemers aan de KL cup in 1998 verdubbelt t.o.v.1997.

  • Deelname van Nederland aan de eerste Militaire Wereldspelen in Rome 1995. Waar sporters uit de krijgsmachten van 93 landen strijden in 17 takken van sport. Met zowel Zuid- als Noord Korea als deelnemer! Georganiseerd door het Conseil International du Sport Militaire(CISM), opgericht in 1948 door België/Denemarken/Frankrijk/Luxemburg/Nederland.

(* )Te vinden op www.fitforaction.nl koptekst Zandlopers: (*1) 1995 november pag1. (*2) 1997-2 maart pag. 2. (*3) 1999 nr2 maart pag2.